هاگلند

هاگلند یکی از علل نسبتا شایع درد در پشت پاشنه پا است که اغلب با برجستگی استخوانی در قسمت فوقانی استخوان پاشنه شناخته می‌شود. بیشتر مواقع افراد تنها زمانی که کفش پشت بسته می‌پوشند و یا در اثر سرپا ماندن های طولانی درد پاشنه پا یا پشت پاشنه و التهاب را احساس می‌کنند متوجه این مشکل می‌شوند. هاگلند می‌تواند بر کیفیت راه رفتن، فعالیت‌های ورزشی و حتی استفاده از کفش معمولی تاثیر بگذارد. بدشکلی هاگلند در ابتدا ممکن است با عارضه‌هایی مانند خارپاشنه یا التهاب تاندون آشیل اشتباه گرفته شود، در حالیکه بدشکلی هاگلند یک تغییر ساختاری در استخوان پاشنه است که در صورت ایجاد فشار مداوم باعث التهاب بورس و تحریک تاندون آشیل می‌شود، درنتیجه شناخت دقیق علائم و عوامل زمینه ای و همچنین تفاوت آن با سایر علل درد پاشنه برای تشخیص درست و درمان متناسب با مشکل بسیار حائز اهمیت است.

پیشرفت‌های پزشکی در سال‌های اخیر طیف متنوعی از روش‌های درمانی برای کنترل این عارضه که از اصلاح نوع کفش، تزریق و فیزیوتراپی تا زوشهای تخصصی تر را شامل می‌شود ارائه داده است، آگاهی از این اطلاعات سبب می‌‍شود که بیمارانی که به این عارضه دچار هستند انتخاب بهتری برای درمان مشکل خود داشته باشند. ما نیز در این مقاله تلاش کردیم بدشکلی هاگلند را به صورت علمی و کاملا قابل فهم معرفی کرده و علائم، روش‌های تشخیص و راهکار‌های درمانی آن را بازگو کنیم تا تصویری کامل‌تر از این عارضه و راهکارهای مدیریت آن به دست آورید.

بدشکلی هاگلند چیست و چرا باعث درد پشت پاشنه می‌شود؟

بدشکلی هاگلند (Haglund deformity) یکی از دلایل شایع برای درد پشت پاشنه پا به شمار می‌آید که بر اثر برجسته شدن بخش بالایی استخوان پاشنه (کالکانئوس) ایجاد می‌شود. این برجستگی استخوانی باعث افزایش فشار روی بافت‌های نرم، به ویژه بورس رتروکالکانئال و تاندون آشیل می‌شود که نتیجه آن معمولا التهاب درد و گاها تورم در پشت پاشنه است.

بیشتر افراد ابتدا متوجه یک برجستگی سفت در پشت پاشنه می‌شوند که هنگام پوشیدن کفش با درد در این ناحیه همراه است. این مشکل گاهی با نام (پاشنه کفشی) یا (pump bump) نیز شناخته می‌شود.

چگونه بدشکلی هاگلند را از خار پاشنه و التهاب تاندون آشیل تشخیص دهیم؟

درد پاشنه دلایل متعددی دارد و شایع ترین آن بین مردم خارپاشنه است و به همین دلیل افراد بیشتر مواقع هاگلند را با خار پاشنه اشتباه می‌گیرند.

تفاوتهای مهم بین خارپاشنه و هاگلند:

محل درد: در بدشکلی هاگلند درد پشت پاشنه احساس می‌شود اما در خار پاشنه بیشتذ در کف پاشنه احساس می‌شود.

زمان درد: درد خارپاشنه معمولا در هنگام کارهای روزانه و علل خصوص صبح ها با اولین قدمها احساس می‌شود اما درد هاگلند بیشتر هنگام پوشیدن کفش یا فشار پشت کفش تشدید می‌شود.

برجستگی قابل لمس: در بدشکلی هاگلند معمولا یک برجستگی استخوانی در پشت پاشنه لمس می‌شود.

ارتباط با تاندون آشیل: هاگلند می‌تواند باعث التهاب بورس و تحریک تاندون آشیل شود، اما خار پاشنه معمولا با فاشیای کف پا ارتباط دارد.

پزشک برای تشخیص دقیق معمولا از معاینه بالینی و رادیوگرافی استفاده می‌کند.

 

آیا برجستگی پشت پاشنه همیشه نشانه بدشکلی هاگلند است؟

خیر؛ در واقع نمی‌توان گفت هر بدشکلی در پشت پاشنه پا هاگلند است. مشکلات دیگری نیز می‌تواند باعث تورم  و برجستگی در پشت پاشنه پا شوند که به آنها اشاره می‌کنیم.

عواملی که باعث تورم و برجستگی پشت پاشنه پا می‌شوند:

• التهاب بورس پشت پاشنه پا
• التهاب تاندون آشیل
• ضخیم شدن بافت نرم در اثر فشار کفش
• توده‌های بافت نرم

در بدشکلی هاگلند، برجستگی معمولا حالت استخوانی و سفت دارد و در تصویر برداری به وضوح دیده می‌شود.

بدشکلی هاگلند در چه افرادی شایع‌تر است و چه عواملی آن را تشدید می‌کند؟

بدشکلی هاگلند مب‌تواند در تمام افراد با هر سنی ایجاد شود اما بیشتر در افرادی دیده می‌شود که از کفش‌های پشت سخت استفاده می‌کنند یا دارای ساختار خاصی در پا هستند که فشار بیشتری به پشت پاشنه پا وارد می‌شود.

عواملی که می‌توانند خطر ابتلا به بدشکلی هاگلند را افزایش دهند:

• استفاده مداوم از کفش‌های پشت سخت یا تنگ
• قوس زیاد کف پا
• تاندون آشیل سفت یا کوتاه
• فعالیت‌های ورزشی مانند دویدن
• ساختار خاص استخوان پاشنه
• سابقه خانوادگی

در برخی افراد، ترکیبی از این عوامل باعث ایجاد فشار مداوم روی پشت پاشنه پا و در نتیجه ایجاد بدشکلی می‌شود.

بهترین روش‌های درمان غیرجراحی بدشکلی هاگلند برای کاهش درد و التهاب

در بسیاری از موارد، بدشکلی هاگلند بدون نیاز به جراحی و روش‌های غیرتهاجمی قابل کنترل است. این درمان‌ها عبارتند از:

• تغییر نوع کفش و استفاده از کفش‌های پشت نرم
• استفاده از پد پاشنه یا کفی طبی
• مصرف داروهای ضد التهاب با تجویز پزشک
• کمرس یخ برای کاهش التهاب
• کاهش فعالیت‌های تشدیدکننده درد
• انجام تمرینات کششی برای تاندون آشیل

هدف این درمان‌ها کاهش فشار روی پشت پاشنه و کنترل التهاب است.

چه زمانی جراحی بدشکلی هاگلند ضروری می‌شود؟

جراحی زمانی در نظر گرفته می‌شود که درد مزمن بیش از چند ماه ادامه داشته باشد، همچنین در شرایطی که التهاب شدید بورس تاندون آشیل وجود داشته باشد و یا بیمار داروهای غیر جراحی را امتحان کرده و موثر نباشند و یا پزشک تشخیص دهد که عارضه بیش از حد پیشرفت کرده باشد و مشکل فرد حاد باشد و حتی فعالیت‌های روزمره بیمار به شدت محدود شده باشند.

جراحی بدشکلی هاگلند چگونه انجام می‌شود و دوره نقاهت آن چقدر است؟

در جراحی بدشکلی هاگلند، جراح با برش در پشت پاشنه و دسترسی به برجستگی استخوانی قسمت برجستگی را تراش و اصلاح و یا در صورت نیاز حذف می‌کند تا فشار از روی بافت‌های اطراف برداشته شود.

همچنین دوره نقاهت جراحی بدشکلی هاگلند معمولا شامل چند هفته محدودیت در وزن گذاری و استفاده از کفش‌های طبی و مخصوص و همچنین فیزیوتراپی برای برگشت عملکرد طبیعی است و بیشتر بیماران طی چند ماه می‌توانند به فعالیت‌های عادی روزمره بازگردند.

چه کفش‌هایی برای بیماران مبتلا به بدشکلی هاگلند مناسب‌تر هستند؟

انتخاب کفش مناسب نقش مهمی در کاهش درد دارد البته کفش های طبی برای همه افراد به خصوص کسانی که برای فعالیتهای روزمره مدت زمان طولانی‌تری سرپا میمانند و مجبور به پوشیدن کفش هستند توصیه می‌شود، اما کسانی که مشکل بدشکلی هاگلند دارند باید با حساسیت بیشتری کفش خود را انتخاب کنند و بیشتر از کفی و کفش‌های طبی استفاده کنند و کفش‌هایی که انتخاب می‌کنند باید نرم و انعطاف پذیر بوده و فضای کافی برای پاشنه پا داشته باشد و همچنین دارای کفی مناسب با حمایت قوس پا بوده و ارتفاع آن نیز مناسب باشد. برعکس کفش‌های سفت یا تنگ می‌توانند فشار روی برجستگی پاشنه را افزایش دهند و علائم و درد را تشدید کنند.

نقش فیزیوتراپی و ورزش در درمان بدشکلی هاگلند چیست؟

فیزیوتراپی می‌تواند نقش مهمی در کاهش درد و بهبود عملکرد داشته باشد. تمرینات معمول در فیزیوتراپی شامل کشش ناتدون آشیل، اقدامات برای تقویت عضلات ساق، بهبود انعطافپذیری مچ پا می‎‌باشد.

این تمرینات کمک می کنند فشار وارد بر پشت پاشنه پا کاهش یابد و حرکت پا طبیعی‌تر شود.

 

آیا بدشکلی هاگلند بعد از درمان یا حتی جراحی ممکن است عود کند؟

عود بدشکلی هاگلند امکان پذیر است اما در بسیاری از بیماران با رعایت توصیه های درمانی قابل پیشگیری است، اقدامات مهم برای کاهش احتمال عود:

استفاده از کفش مناسب

انجام تمرینات کششی منظم

اجتناب از فشار مداوم روی پشت پاشنه پا

کنترل فعالیت‌های ورزشی شدید

 

سوالات متداول درباره بدشکلی هاگلند

آیا بدشکلی هاگلند خطرناک است؟

معمولا خطرناک نیست اما می‌تواند باعث درد و محدودیت در فعالیتهای روزمره شود، البته اگر به لایف استایل توجه نشود می‌تواند عارضه حاد شده و فرد را مجبور به انجام جراحی و درمانهای تهاجمی کند.

آیا بدشکلی هاگلند خود به خود از بین میرود؟

برجستگی هاگلند خود به خود از بین نمیرود اما علائم آن با درمان مناسب و تغییر سبک زندگی قابل کنترل است.

ایا ورزش باعث بدتر شدن هاگلند می‌شود؟

خود ورزش نمی‌تواند تاثیر منفی بر بدن داشته باشد مگر انجام نادرست و در شرایط نادرست. برای توضیح دقیق تر برای مثال برخی ورزش‌ها مانند دویدن ممکن است فشار روی پشت پاشنه پا را افزایش دهند، البته بیشتر دلیل آن انجام نادرست تمرینات و نپوشیدن کفش مناسب است که در متن بالا اشاره شده است. در غیر این صورت ورزش به خصوص تمرینات اصلاحی می‌توانند کمک کننده باشند.

ایا استفاده از کفی طبی مفید است؟

بله کفی طبی می‌تواند فشار روی پاشنه پا را کاهش دهد و درد را کمتر کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر درد پاشنه بیش از چند هفته ادامه داشته باشد یا با تورم، دردهای غیرقابل کنترل یا افزایشی همراه باشد و یا فرد با مشکل راه رفتن همراه باشد مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.